فولاد های آلیاژی خاص

مولیبدن چیست؟

عامل آلیاژکننده در فولاد و چدن است که برای افزایش استحکام و مقاومت آلیاژ از این فلز خاکستری استفاده می شود، مولیبدن با عدد اتمی ۴۲، در گروه VIB و دوره پنجم جدول تناوبی جای دارد این ماده همچنین برای جوهرهای چاپ ٬۲۲۲ رنگ‌ها و سرامیک ها، کاتالیزور، روان‌کننده جامد، قسمت هایی از موشک و هواپیماها، راکتورها، پره‌های توربین، ریخته گری آلیاژهای مس، باتری‌های ویژه، تهیه آلیاژها و فولادهای منحصر به فرد و همچنین به عنوان آنتی‌کاتد در لامپ اشعه ایکس دستگاه ‌های رادیولوژی به کار می‌رود.

 

این فلز خاکستری تنها در طبیعت یافت نمی شود بلکه کانی‌های آن به صورت مولیبدنیت با استفاده از فرمول: MoS2 در طبیعت یافت می‌شود و در اسید هیدروکلریک (هیدروفلوئوریک)٬ هیدروکسید سدیم٬ آمونیاک رقیق (اسید سولفوریک) نامحلول است و همچنین مولیبدنیت عنصری ضروری برای تغذیه گیاه است.

مولیبدن فلزی است که در ۲۶۱۵ درجه سانتی گراد ذوب شده، دارای وزن اتمی ۹۶ و جزو شبکه کریستالی حالت اول می باشد. این عنصر هم در آهن آلفا و هم در آهن گاما حل می شود و تولید کربورهای مضاعف و مرکبی از قبیل Fe3M06C2 , MO2C , Fe3CMO2C می نماید و بر حسب مقدار درصد مولیبدن این ساختمان درونی فولاد را به حالت آستنیتی یا مارتنزیتی در می آورد.

 

مولیبدن مانند کروم در مقاومت در برابر خوردگی فــولاد را افزایش میدهد . مولیبدن همچنین می تواند سختی ، چقرمگی و مقاومت کششی فولاد را افزایش دهد .

در حدود 0.5-1.5 % مولیبدن به فولادهای آلیاژی اضافه می شودتا استحکام و مقاومت به خزشی آنها در دماهای بالا حفظ شود.فولادهای زنگ نزن از 0.5 تا 4.0 % مولیبدن دارند. فولادهای زنگ نزن آستنیتی برای مقاومت خوردگی بیشتر در محیط های خورنده حاوی مولیبدن مناسب  هستند. هم چنین ، مقاومت در برابر پوسته شدن را می کاهد.

 

در عملیات حرارتی فولادها ،Mo تردی تمپر را می کاهد و تشکیل دانه های ریز را تسریع کرده و بر قابلیت جوشکاری تاثیر مطلوبی دارد. افزایش استحکام را در پی داشته و بنا بر این  قابلیت چکش کاری کم می شود.

فولاد منگز دار

منگنز یکی از عناصر آلیاژی است که در اکثر فولادها به عنوان اکسیژن زدا استفاده می شود .هم به طور مستقیم و هم به طور غیر مستقیم اثر مفیدی در فولاد دارد .هنگامی که درصد منگنز در فولاد 0.8% به بالا باشد فولاد منگنزی داریم  .

اثر منگنز بر خواص فولاد :

1- با گوگرد ، آهن و کربن تشکیل پیوند می دهد .

2- تمایل به (Hot-shortness) راکاهش مش دهد .

hot-shrtness : هنگامی که در فولاد منگنز وجود داشته باشد گوگرد با آهن واکنش می دهد و FeS تشکیل می دهد .در این شرایط یک فیلم پیوسته در حین انجماد به دور کریستالها ایجاد می شود .هنگامی که فولاد برای شکل دهی یا نورد حرارت داده می شود این فیلم ذوب می گردد و موجب می شود تا در خلال شکل دهی در مرز دانه ها ترک ایجاد شود .اما MnS چون نقطه ذوب بالائی دارد از این اتفاق جلوگیری می کند.

منگنز دارای مقاومت در برابر عملکرد منصفانه اما استحکام کششی بسیار بالایی است ، به طور معمول در هر جایی بین 350 تا 900 مگاپاسکال (MPa) ، با کار سختی به سرعت افزایش می یابد. برخلاف دیگر اشکال فولاد ، وقتی تا نقطه ی شکست کشیده می شود ، مواد دچار کاهش سطح مقطع نمی‌شوند (در ضعیف ترین نقطه کوچکتر می شوند) و بعد از هم جدا می شوند. در عوض ، کار سختی فلزات افزایش می یابد و استحکام کششی را به سطوح بسیار بالایی افزایش می دهد ، گاهی اوقات به اندازه 2000 مگاپاسکال. این باعث می شود مواد مجاور سطح مقطع شان کوچک شود ، سخت شوند و این کار ادامه یابد تا زمانی که کل قطعه بسیار بلندتر و نازک تر شود. افزایش طول معمولی بسته به ترکیب دقیق آلیاژ و عملیات حرارتی قبلی ، می تواند از 18 تا 65 درصد باشد. آلیاژهای حاوی منگنز از 12 تا 30 درصد قادر به مقاومت در برابر اثرات شکننده سرما ، گاهی اوقات در برابر درجه حرارت در محدوده −۱۹۶ درجه فارنهایت است .

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>